Wydawca treści Wydawca treści

Psie zaprzęgi

28.02.2014 | Bogumiła Grabowska

Błękitne niebo. Wzdłuż drogi stoją rzędy drzew w białych czapach. Spod płóz sanek, ciągniętych przez dwie pary puszystych psów, pryskają w górę kawałki zmrożonego śniegu. Człowiek stojący na sankach krzyczy w niezrozumiałym języku. To nie jest obrazek z dalekiej Laponii, ani ekranizacja książki Jacka Londona, ale coraz częstszy widok w naszym kraju.

Psie zaprzęgi, bo tak należy nazywać dyscyplinę oficjalnie zarejestrowaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, zdobywają w Polsce coraz większą popularność. I nie chodzi tutaj tylko o profesjonalistów zrzeszonych w klubach i biorących udział w zawodach na całym świecie, ale o ludzi, którzy kochają psy, ruch i przyrodę, a traktujących ten sport jako rekreację jest coraz więcej. Szczególnie, że to doskonały sposób na spędzenie wolnego czasu w lesie, ze swoimi czworonogami.

Bieszczady - stolicą

Choć polskie zimy charakterem odbiegają od tych z Północy, to i w naszym kraju z powodzeniem można jeździć psimi zaprzęgami. Świadczyć o tym mogą nie tylko sukcesy polskich maszerów (maszer to osoba prowadząca zaprzęg) w zawodach Pucharu Świata, Mistrzostw Świata, czy Europy, ale i coraz większa liczba takich imprez organizowana u nas.

Mało który region nadaje się do tego tak dobrze jak polskie góry. Stolicą sportów zaprzęgowych są Bieszczady, nazywane polską Alaską. Od dziesięciu lat w Baligrodzie odbywają się zawody o nazwie „W Krainie Wilka", są też nieco młodsze: „W Krainie Żubra" - w Lutowiskach i „W Kresowej Krainie" w okolicach Lubaczowa. Przyciągają coraz większe rzesze spragnionych rywalizacji zawodników, ich czworonogów oraz widzów. – Z roku na rok zwiększa się popularność tej dyscypliny - mówi Andrzej Ratymirski, założyciel i prezes rzeszowskiego Klubu Sportowego Psich Zaprzęgów „Nome", który od wielu lat jest współorganizatorem zawodów. – Niektórzy, by kibicować, przyjeżdżają nawet z odległych miejscowość.

Bieszczadzkim zawodom kroku stara się dotrzymać Polana Jakuszycka, gdzie co roku gości „Husqvarna Tour". – Nasza impreza jest bardzo widowiskowa – mówi Zyta Bałazy, nadleśniczy Nadleśnictwa Szklarska Poręba, po terenach którego przebiega większość tras. – Ale i w Górach Izerskich jest pięknie.

Zawody psich zaprzęgów promują dyscyplinę, poszczególne regiony Polski i jej przyrodę, integrują lokalne społeczności. Pętle tras przebiegają przez ośnieżone grzbiety gór i lasy. W ich wytyczaniu i organizowaniu zawodów często biorą udział nadleśnictwa. – Psim treningom służą akurat nieczynne drogi i szlaki zrywkowe. Na naszym terenie, ze względu na różnorodne formy ochrony przyrody, ciężko jest wyznaczyć stałe trasy. Organizatorzy co roku muszą uzgadniać ich przebieg i otrzymywać stosowną opinię od Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska – tłumaczy pani nadleśniczy.

Na sankach przez jezioro

Zaprzęgi to świetny sposób na oryginalną rekreację. – Psy dają doskonałą możliwość obcowania z przyrodą – mówi Jarosław Kemuś, leśniczy, właściciel ośmiu czworonogów rasy husky. Na co dzień kieruje szkółką w Doręgowicach (Nadleśnictwo Lutówko) i dużo czasu spędza w terenie. Twierdzi jednak, że uczuć, które towarzyszą powożeniu zaprzęgiem nie da się porównać z żadnymi innym. Dzikość psów idealnie komponuje się z naturą.

Chociaż mieszka na Pojezierzu Kaszubskim słynącym z łagodnych zim, nie ma problemów ze znalezieniem terenów nadających się do jazdy. – Można też jeździć po powierzchni jezior skutych lodem – tłumaczy. Nocleg przy kilkunastostopniowym mrozie w towarzystwie dziesięciu psów to niesamowite przeżycie. – Człowieka otacza cisza niekiedy tylko przerywana ich tajemniczym wyciem. Wracając z takiej wycieczki, czuję się, jakbym wracał z dalekiej północnej wyprawy – dodaje.

Pasjonaci zaprzęgów podkreślają, że ten sport jest bardzo mocno związany z lasem. Magda Lupakowa jest leśniczką. O psim zaprzęgu marzyła od dzieciństwa, które spędziła w górskiej leśniczówce. – Od najbliższych sąsiadów dzieliły nas trzy kilometry. Zimą widać było świeże ślady wilków. Do tego pokochałam książki przygodowe, szczególnie Londona – wspomina. - Otoczenie sprawiło, że powstało marzenie. Spełniłam je kilkadziesiąt lat później.

Jarosław Kemuś i Andrzej Ratymirski najchętniej trenują w lesie. – Nie wyobrażam sobie jazdy gdzie indziej – mówi pan Jarosław. Jako leśnik postrzega jednak kwestię wjazdu zaprzęgiem do lasu wieloaspektowo. – Powinniśmy powiadomić o tym zamiarze gospodarza terenu, najczęściej leśniczego – tłumaczy. – Dowiemy się wtedy kiedy i gdzie będziemy mogli poruszać się po lesie bezpiecznie.

Maszer, sled i stake-out

Przygodę z zaprzęgami należy zacząć od psa. – Ktoś mądry powiedział, że huskyego się albo w ogóle nie ma, albo ma się ich kilka – mówi z uśmiechem pan Jarosław. Dlatego należy się przygotować na to, że stadko szybko się powiększy. Właściciele psów zwracają uwagę na to, że przed kupnem pierwszego, należy daną rasę poznać, pojechać na zawody, do hodowli, spotkać się z właścicielem zaprzęgu. Należy pamiętać, że psy to nie rzeczy, które można odstawić na bok. Pani Magdalena zwróciła się po poradę do wicemistrzyni świata. – Nauczyła mnie wszystkiego, przede wszystkim właściwego użycia sprzętu. Wiele też dowiedziałam się pracując podczas zawodów jako jej pomocnik.

- Psy wchodzące w skład zaprzęgu tworzą kennel. Ubiera się je w indywidualnie dopasowane szelki - ważne, żeby zwierzęciu nie zaszkodzić. Do nich podpina się sanki, czyli sled, lub - jak nie ma śniegu - wózek. Ceny sprzętu, tak jak we wszystkich sportach, są zróżnicowane. Można go kupić w profesjonalnych sklepach lub wykonać samodzielnie. Przeciętnie kosztuje tyle, co sprzęt narciarski – mówi Andrzej Ratymirski.

Jarosław Kemuś podkreśla, że husky mają zaprzęgi we krwi i z niecierpliwością czekają na start. Psa nie wolno do niczego zmuszać, ma czerpać z wysiłku radość i satysfakcję. – Każdy maszer powinien wiedzieć, czy jego pies się garnie się do biegu, czy tego nie lubi. Zdarzają się i takie wyjątki – tłumaczy.

Od skłonności czworonoga do biegania zależy też długość szkolenia. Zaczyna się od nauki posłuszeństwa. – To bardzo ważne, bo psi zaprzęg prowadzi się tylko głosem – dodaje pani Magda.

Psów nie wolno poganiać, ciągnąć ani zmuszać do biegu. Maszer może w trakcie zawodów startować w wielu wyścigach, one - nie. Po biegu powinny być nakarmione, nagrodzone za wykonaną pracę i odstawione na zasłużony wypoczynek do stake out, czyli przestrzeni dla nich przeznaczonej.

Należy pamiętać o ustaleniu „ w stadzie" odpowiedniej hierarchii. – W obecności psów jem pierwszy, odwiedzający nas gość wita się najpierw ze mną – mówi pan Jarosław. – To czyni ze mnie samca alfa, psy to czują. Bez takiego poważania, można mieć z nimi kłopoty.

Hawk, Fado i Essuna

Oficjalnie uznaje się, że do sanek najlepiej nadają się psy ras północnych: syberian husky, alaskan malamut, pies grenlandzki i samojed.

Mimo różnic w wyglądzie, rasy te mają wiele cech wspólnych. Są wytrzymałe, niewrażliwe na mrozy, dobrze wykorzystują pokarm i szybko regenerują siły. Do ciężkich warunków życia dostosowały się dzięki specyficznej budowie ciała: obfite ciepłe futro i małe stojące uszy pozwalają ograniczyć straty ciepła.

- Husky to psy pierwotne. Mają bardzo silny instynkt stadny, zachowaniem przypominają wilki – mówi pan Jarosław. To pozostałość po trybie życia przodków. Łapane jesienią, zimą ogrzewały człowieka i służyły mu w zaprzęgach. Wiosną żyły na wolności i musiały wyżywić się same. Dlatego jedzą praktycznie wszystko, nawet mrożoną marchewkę. Cechuje je też umiejętność współpracy, zamiłowanie do ciągnięcia sanek i, po prostu, chęć do wysiłku. Wystarczy popatrzeć na zaprzęgi przed startem – psy się wiercą, niecierpliwią, są pełne radości.

Do zawodów dopuszczane są również tzw. greye, czyli mieszanki chartów z wyżłami. – Właściwie do sanek nadaje się każdy pies ważący powyżej dwunastu kilogramów – twierdzi Andrzej Ratymirski. Jarosław Kemuś nie widzi przeciwwskazań do tego, żeby zwykły kundel biegał w zaprzęgu. – Musi być widać, że garnie się do sanek, nie ucieka przed szelkami, a bieg sprawia mu przyjemność – dodaje.

Wszyscy podkreślają, że w psich zaprzęgach nie jest najważniejszy drogi sprzęt i najnowszej generacji wózki czy sanki. – Można jeździć byle czym – twierdzi pani Magda. – Najważniejsze, żeby się ruszyć. Poczuć wolność, mknąc przez zaśnieżony las.

Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Powrót

OGŁOSZENIE O PRZETARGU NA DZIERŻAWĘ GRUNTÓW ROLNYCH

18.06.2026 | Magdalena Jurgaś

Chrzanów, dn. 17.06.2026 r.

OGŁOSZENIE O PRZETARGU
NA DZIERŻAWĘ GRUNTÓW ROLNYCH

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
Nadleśnictwo Chrzanów
ogłasza pisemny ofertowy przetarg nieograniczony
na dzierżawę gruntów rolnych
zn. spr. ZE.2217.50.2025

Nadleśniczy Nadleśnictwa Chrzanów na podstawie art. 39 ustawy z dnia 28 września
1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 663) przeznacza do dzierżawy
nieruchomości należące do Skarbu Państwa i pozostające w zarządzie Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Chrzanów, o których mowa w art. 4
ust. 3 ustawy o lasach oraz zgodnie z Zarządzeniem nr 2 z dnia 21.01.2021 r. (zn. spr.
ES.2217.1.25.2021) Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach.

1. Przedmiot przetargu
1.1 Przedmiotem przetargu jest wyłonienie dzierżawców dla gruntów rolnych,
stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Chrzanów.
1.2 Wykaz, szczegółowy opis i lokalizacja gruntów oddawanych w dzierżawę w toku
niniejszego przetargu, wraz z wywoławczą stawką rocznego czynszu dzierżawnego
zawierają: załącznik nr 1 oraz załącznik nr 5 do ogłoszenia o przetargu na
dzierżawę gruntów rolnych.
1.3 Przed przystąpieniem do przetargu, Nadleśnictwo rekomenduje zapoznanie się
z przedmiotem przetargu, jego granicami oraz kategorią i klasą gruntu.
1.4 Informacje o lokalizacji w terenie i stanie gruntu można uzyskać w siedzibie PGL
LP Nadleśnictwa Chrzanów, pok. nr 8 na pierwszym piętrze, w godz. od 8:00 do
14:00, od poniedziałku do piątku lub pod numerem telefonu: 32 623 23 40.
1.5 Osoby wyznaczone do kontaktu w sprawie przetargu:
 Alicja Ziętara – Spec. SL, tel. 668 119 654,
 Przemysław Baran - St. Spec. SL, tel. 665 119 108.

2. Wyliczenie czynszu dzierżawnego
2.1 Wysokość rocznego czynszu dzierżawnego została wyliczona zgodnie
z Zarządzeniem nr 2 Dyrektora RDLP w Katowicach z dn. 21.01.2021 r. oraz
Zarządzeniem nr 30 Dyrektora RDLP w Katowicach z dn. 13.06.2023 r., a także
w oparciu o obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
z dn. 17.07.2025 r. w sprawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy na II półrocze
2025 r.
2.2 Wysokość czynszu dzierżawnego ustalonego w drodze przetargu, nie rzadziej niż
raz w roku, podlegać będzie waloryzacji o wartość wynikającą ze zmian średniej
krajowej ceny skupu pszenicy, ustalanej na podstawie dwóch kolejnych
komunikatów Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie średniej
krajowej ceny skupu pszenicy, poprzedzających waloryzację czynszu
dzierżawnego.2.3 Minimalna wysokość rocznego czynszu dzierżawnego wynosi 680,00 zł
(słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych 00/100).
2.4 Do ostatecznej ceny czynszu dzierżawnego, zostanie doliczony podatek VAT,
w wysokości obowiązującej na dzień wystawienia faktury.
2.5 Oferowaną wysokość rocznego czynszu dzierżawnego należy wskazać na
formularzu ofertowym - Oferta na dzierżawę gruntów rolnych, stanowiącym
załącznik nr 2 do ogłoszenia o przetargu na dzierżawę gruntów rolnych.
2.6 Do oferty należy dołączyć podpisane oświadczenie, stanowiące załącznik
nr 3 do ogłoszenia o przetargu na dzierżawę gruntów rolnych.

3. Termin i miejsce składania ofert
3.1 Przetarg odbędzie się dnia 09.07.2026 r. o godz. 10:00.
3.2 Oferta powinna być sporządzona w formie pisemnej w języku polskim.
3.3 Ofertę należy złożyć na formularzu ofertowym, stanowiącym załącznik nr 2 do
ogłoszenia, w zamkniętej kopercie z opisem: „Przetarg – grunty rolne
o powierzchni 3,9520 ha”.
3.4 Ofertę należy złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty na adres:
Nadleśnictwo Chrzanów, ul. Oświęcimska 31, 32-500 Chrzanów w terminie
08.07.2026 r. do godziny 14:00.
3.5 Komisyjne otwarcie ofert nastąpi w dniu 09.07.2026 r. o godz. 10:00 w sali
konferencyjnej Nadleśnictwa Chrzanów.
3.6 Po rozstrzygnięciu przetargu oferenci zostaną powiadomieni o jego wyniku,
wyborze najkorzystniejszej oferty oraz terminie podpisania umowy.3.7 Okres związania z ofertą wynosi 14 dni od daty otwarcia ofert. W tym czasie oferent
nie może wycofać złożonej oferty i jest zobowiązany podpisać umowę na
warunkach określonych w ofercie.

4. Warunki przetargu
4.1 Grunty rolne (w całości, bez możliwość zgłoszenia oferty na część działek
wystawionych w niniejszym przetargu) zostaną wydzierżawione oferentowi, który
złoży najkorzystniejszą ofertę, tj. zaproponują najwyższą roczną wysokość czynszu dzierżawnego, z wyłączeniem pracowników i emerytów, którym przysługuje
bezpłatny deputat rolny zgodnie z zapisami § 16 PUZP dla pracowników PGL LP.4.2 Odrzuceniu podlegają oferty:
 złożone po wyznaczonym terminie składania ofert,
 nie zawierające wymaganych danych i oświadczeń lub gdy dane te są
niekompletne, nieczytelne lub budzą inne wątpliwości, zaś złożenie wyjaśnień,
mogłoby prowadzić do uznania jej za nową ofertę,
 zawierające określenie czynszu w wysokości mniejszej niż wywoławcza
wysokość czynszu.
4.3 Nadleśnictwo Chrzanów zastrzega sobie prawo do:
 zamknięcia przetargu bez wybrania którejkolwiek z ofert,
 odstąpienia od przeprowadzenia przetargu bez podania przyczyny,
 unieważnienia przetargu bez podania przyczyny.
4.4 Pisemny ofertowy przetarg nieograniczony uważa się za nierozstrzygnięty, jeżeli:
 nie wpłynęła żadna oferta,
 żaden z uczestników przetargu nie zaoferował co najmniej wywoławczej
wysokości czynszu dzierżawnego
 komisja odrzuciła oferty lub nie wybrała żadnej.

5. Informacje uzupełniające
5.1 Szczegółowe zasady dzierżawy regulować będzie umowa dzierżawy zawarta
pomiędzy Nadleśnictwem Chrzanów, a oferentem wybranym w przetargu, po
uprzednim uzyskaniu zgody Dyrektora RDLP w Katowicach. Wzór umowy stanowi
załącznik nr 4 do ogłoszenia o przetargu na dzierżawę gruntów rolnych.
5.2 Umowa dzierżawy zostanie zawarta na czas nieoznaczony z możliwością
rozwiązania z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia
skutkującego na dzień 30 września roku kalendarzowego.
5.3 Dzierżawca zobowiązany będzie do uiszczenia podatku rolnego do właściwego
urzędu gminy ze względu na miejsce położenia nieruchomości gruntowej.
5.4 Grunty rolne będące przedmiotem przetargu mogą być wykorzystywane wyłącznie
dla celów prowadzenia gospodarki rolnej, zgodnie z przeznaczeniem gruntów.
5.5 Każdy oferent może przedstawić tylko jedną ofertę.
5.6 Oferent do dnia otwarcia ofert ma prawo wycofania oferty poprzez pisemne
powiadomienie organizatora przetargu tj. Nadleśnictwo Chrzanów.
5.7 Oferent ponosi wszelkie koszty związane z przygotowaniem i złożeniem oferty,
a organizator nie zwraca żadnych kosztów oferentom.
5.8 Oferenci zobowiązani są przedstawić ofertę zgodną z wymaganiami niniejszego
ogłoszenia pod rygorem odrzucenia oferty.

5.9 Przetarg przeprowadzi komisja przetargowa, powołana przez Nadleśniczego
Nadleśnictwa Chrzanów.

6. RODO
6.1 Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Nadleśnictwo Chrzanów,
32-500 Chrzanów, ul. Oświęcimska 31, e-mail: chrzanow@katowice.lasy.gov.pl.
6.2 Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są w celu przeprowadzenia postępowania
w formie przetargu ofertowego i realizacji umowy na dzierżawę gruntów rolnych,
będących własnością Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Chrzanów, na
podstawie art. 6 ust 1 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych
w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej jako RODO).
6.3 Pani/Pana dane osobowe mogą być ujawnione pracownikom lub
współpracownikom Nadleśnictwa, podmiotom udzielającym wsparcia Nadleśnictwu
na zasadzie zleconych usług i zgodnie z zawartymi umowami powierzenia oraz
podmiotom uprawnionym na podstawie przepisów prawa.
6.4 Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji
procedury przetargowej oraz zaraz po jej zakończeniu w celach archiwizacyjnych
zgodnie z przepisami prawa.
6.5 Posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści swoich danych i ich sprostowania,
usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych oraz prawo
do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo wniesienia skargi do
Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uznają, iż przetwarzanie
Pani/Pana danych osobowych narusza przepisy RODO.
6.6 Podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednak niezbędne do realizacji
powyższego celu.

7. Podstawa prawna
 art. 39 ust. ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U.
z 2024 r. poz. 530),
 art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U.
z 2024 r. poz. 530),
 Zarządzenie nr 2 z dnia 21.01.2021 r. (zn. spr. ES.2217.1.25.2021) Dyrektora
Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach,
 Zarządzenie nr 30 z dnia 13.06.2023 r. (zn. spr. ZO.2217.18.2023) Dyrektora
Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach.

8. Wykaz załączników
 załącznik nr 1 - wykaz gruntów rolnych przeznaczonych do wydzierżawienia,
 załącznik nr 2 - wzór formularza oferty na dzierżawę gruntów rolnych,
 załącznik nr 3 – oświadczenie oferenta,
 załącznik nr 4 - wzór umowy dzierżawy,

 załącznik nr 5 - mapa z lokalizacją gruntów rolnych przeznaczonych do
wydzierżawienia.

Zatwierdził
Nadleśniczy Nadleśnictwa Chrzanów